Ons fokprogramma voor columbia Brahma’s
In ons columbia-fokprogramma in Beekbergen werken we met buff, witte en blauwe varianten en gezoomde kleurprojecten. Hier beschrijven we onze lijnen en hoe we bij kleurontwikkeling het Brahma-type behouden. Voor algemene uitleg over kleurgenetica en het berekenen van kruisingen verwijzen we naar Chicken Color Standards.
columbia lijnen bij Wolfhoeve
Het columbia restrictiepatroon wordt beheerst door de Co-gen op chromosoom 15. In zijn homozygote dominante vorm (Co/Co) werkt het als een repressor van de melaninesynthese over het grootste deel van het lichaam, waardoor zwart pigment alleen in specifieke anatomische zones mogelijk is: het halsbehang en -rand, de hoofdstaartveren en de primaire slagpennen.
De grondkleur – het grote bleekgele, witte of rode gebied over het hele lichaam – wordt bepaald door de S plaats (zilver/goud). Vogels die ten minste één kopie van het dominante zilverallel (S) dragen, vertonen een witte of zilveren ondergrond. Vogels die homozygoot zijn voor het recessieve gouden allel (s+/s+) vertonen een warme bleekgele of goudrode ondergrond.
Binnen de clan verschuiven aanvullende modificatoren de uitdrukking: het blauwe verdunningsgen (Bl) werkt specifiek op de zwarte zones; het dominante witte gen (I) onderdrukt zwart pigment; het parelgen (mo) voegt witte punten toe aan elke veer; en het zoomvormende haplotype (Pg + Ml) zet de brede zwarte beperking om in een helder randpatroon met enkele veren.
Bij Wolfhoeve is de Co-clan de grootste en meest ontwikkelde. Verschillende variëteiten worden erkend volgens belangrijke normen; anderen zijn nieuw voor het Brahma-ras of in actieve ontwikkeling.
Genetische basis van de clan
Belangrijke modificaties binnen de clan
Volledige genotypevergelijkingen en voorspellingen van de fokresultaten zijn beschikbaar op chickencolorstandards.com.
Kleurslagen die wij fokken
Dit zijn de kleurslagen en projecten binnen onze Co-clan. Per kleurslag vind je het onderscheidende genotype, het verwachte uiterlijk en de status in het EE-werkboek en ons eigen fokprogramma.
Buff zwartcolumbia
Erkend (NL)Een klassieke, breed erkende Brahma-kleurslag. Het lichaam is egaal warm buff, met dezelfde kleur van borst tot dons. Iedere veer in het halsbehang heeft een zwarte schachtstreep met een fijne, ononderbroken buff rand. De staart is zwart met een groene glans. De slagpennen zijn zwart en de vleugelboog is buff. De onderkleur, zichtbaar wanneer je de veren opzij houdt, is leigrijs.
Wit zwartcolumbia
Erkend (NL)De witgegronde versie van het columbia patroon, in Amerikaanse normen bekend als de Light Brahma. Het lichaam is zuiver wit – idealiter zonder enige crème of bleekgele tint – terwijl het halsbehang zwarte strepen heeft en de staart effen zwart is. In de APA-standaard is dit naast Dark en Buff een van de drie originele Brahma-variëteiten. Het zilvergen (S) vervangt de warme bleekgele ondergrond door wit; genetisch gezien is het patroon identiek aan Buff zwartcolumbia, behalve de S-locus.
Buff witcolumbia
ProjectDominant wit (I) vervangt de zwarte columbia aftekeningen door wit, terwijl de bleekgele of gouden ondergrond behouden blijft. Dit verschilt van de Wit zwartcolumbia op zilveren basis, die een bleek lichaam en zwarte aftekeningen heeft. De algemene genetica en naamgeving van Buff witcolumbia worden uitgelegd op Chicken Color Standards.
Buff blauwcolumbia
Erkend (NL)Eén kopie van het blauwe verdunningsgen (Bl/bl+) verzacht de zwarte zones van de Buff zwartcolumbia tot een gelijkmatig, koel leiblauw. Het lichaam blijft bleekgeel; het halsbehang-strepen, staart en vleugels worden blauwgrijs in plaats van zwart. Een goed ontwikkelde vogel vertoont zoming op de lichaamsveren als secundair effect van de blauwe verdunning die in wisselwerking staat met de veerstructuur. Het blauw moet egaal zijn en vrij van koperachtig of onregelmatig patroon.
Wit blauwcolumbia
Erkend (NL)De versie met zilveren basis van Buff blauwcolumbia. Bekend als Blue Light Brahma in de meeste Europese normen. Het lichaam is wit; het halsbehang, staart en slagpennen zijn hetzelfde koele leiblauw als in het blauw op gouden basis. De combinatie van puur wit lichaam en blauwgrijze aftekeningen levert een van de meest visueel verfijnde Brahma-variëteiten op: ingetogen, nauwkeurig en elegant op een gigantisch frame.
Buff columbia witgepareld
ProjectHet parelgen (mo/mo) voegt een zuivere witte vlek toe aan de punt van elke veer over het hele lichaam. Op een Buff zwartcolumbia-basis levert dit een vogel op met warme bleekgele lichaamsveren, elk met een witte punt, en zwarte halsbehang- en staartveren die ook een witte punt hebben. De vlekken nemen doorgaans toe bij elke opeenvolgende rui; een vogel die in zijn eerste volwassen verenkleed 20% witte punten vertoont, kan in zijn derde jaar 40% of meer vertonen. Het effect op het grote Brahma-frame is visueel compact en complex.
Goud zwartgezoomd
ProjectDe combinatie Pg + Ml ligt op chromosoom 1 in een gebied met beperkte recombinatie. Ze verandert de brede columbia-tekening in een enkele, scherp afgetekende rand om iedere lichaamsveer. Bij goud zwartgezoomd is de grondkleur warm roodgoud, eerder mahonie dan buff. De zoming is diepzwart met een groene glans. Hanen hebben een overwegend zwarte staart en roodgoud halsbehang met zwarte schachtstrepen; hennen tonen de zoming over het hele lichaam.
Zilver zwartgezoomd
ProjectDe versie met zilveren basis van het geregen patroon. De grondkleur verschuift van warm roodgoud naar koel zilverwit, terwijl de zwarte zoming identiek van structuur blijft. De zilveren zoming leest als een meer grafische variant met een hoger contrast dan de gouden; de witte ondergrond maakt het zwarte randpatroon beter leesbaar over de hele vogel. Bij showvogels beloont deze variëteit een extreme nauwkeurigheid van de zoming omdat de lichte ondergrond elk defect onmiddellijk zichtbaar maakt.
Buff witgezoomd
ProjectDominant wit (I) vervangt de zwarte zoming op goudbasis door wit, terwijl de buff grondkleur behouden blijft. Iedere lichaamsveer krijgt zo een witte rand. Ook halsbehang en staart tonen wit op buff. Het gen onderdrukt het zwarte eumelanine, terwijl de warme grondkleur zichtbaar blijft. Dat geeft een zachter, geschulpt patroon dan bij de zwartgezoomde varianten.
Tollbunt “Porselein”
ProjectDe toevoeging van het parelgen (mo/mo) aan een goudzwartgezoomde vogel levert een driedelig verenpatroon op: een warme rood-gouden ondergrond, een zwartgezoomde rand en een wit gespikkelde punt aan de top. Deze combinatie heet tollbunt in de formele genetica. In Nederlandse en Belgische hobbyistenkringen - vooral bij de sabelpoot (gelaarsde kriel) en d'Ukkel - wordt het gewoonlijk "porselein" genoemd, een naam die losjes is toegepast op verschillende visueel vergelijkbare maar genetisch verschillende patronen. Bij Wolfhoeve gebruiken we Tollbunt als de precieze naam en noteren we "Porselein" als de algemeen erkende algemene naam om verwarring te voorkomen.
Fokken binnen de Co-clan
De Co-clan vormt een bijzondere uitdaging op het gebied van fokhokbeheer: vogels op gouden en zilveren basis moeten strikt gescheiden worden gehouden, omdat zelfs één generatie kruisbesmetting nakomelingen produceert met een tussenliggende grondkleur die moeilijk op te lossen kan zijn. We houden vogels met gouden en zilveren basis in aparte hokken en bevestigen de S-locus-status door middel van nakomelingenonderzoek bij het introduceren van nieuwe vogels.
De genen Pg en Ml liggen gekoppeld op chromosoom 1 en worden bij veel praktische kruisingen samen doorgegeven. Recombinatie kan ze echter scheiden, vooral bij kruisingen met dieren van buiten de gezoomde lijnen. Dan kunnen meerzomige nakomelingen ontstaan in plaats van enkelgezoomde. We beoordelen iedere broedronde op de kwaliteit van de zoming en gebruiken dieren die herhaaldelijk de verkeerde tekening doorgeven niet verder binnen het gezoomde programma.
In de beginfase van de introductie van een nieuwe modificator, zoals pareltekening in de columbia lijn, geven we voorrang aan type boven kleurprecisie. De eerste generatie na de introductiekruising zal doorgaans een slecht type vertonen (kleiner frame, verkeerd kussen, zwakkere bevederde voeten) naast de doelkleur. We selecteren op type in deze vroege generaties en accepteren kleuronnauwkeurigheid totdat de structurele basis stevig is. De hulpmiddel voor fokresultaten op Chickencolorstandards.com toont de verwachte genotypeverdelingen bij elke kruising.
Genetisch hulpmiddel
Voor volledige genotypevergelijkingen, Punnett-vierkantberekeningen en F2-planning voor elke Co-clankruising, ga naar chickencolorstandards.com – een gratis referentietool gebouwd door Wolfhoeve.
Open chickencolorstandards.comVolg het programma
Lees artikelen en foknotities in onze fokdagboek. Voor actuele beschikbaarheid, Neem contact op met Wolfhoeve.
Lees voor algemene uitleg over de overerving de bijbehorende kleurengids op Chicken Color Standards.