Ga naar de inhoud
Genetische clan — eb / e+ · Pg/Pg

Ons fokprogramma voor patrijs en isabel Brahma’s

Ons patrijs-fokprogramma omvat meerzomig patrijs, meerzomig zilverpatrijs en isabelpatrijs, naast het Mille Fleur-project. Hier beschrijven we onze lijnen en selectieprioriteiten in Beekbergen. De links naar Chicken Color Standards geven algemene uitleg over de overerving.

Patrijslijnen bij Wolfhoeve

Het patrijspatroon wordt geproduceerd door de interactie van de Pg-gen (patroongen) met de e-locus. Op een eb (bruin/patrijs) of e+ (wildtype) achtergrond genereert Pg de karakteristieke dubbele of driedubbele meerzomige tekening die bij de hen te zien is: fijne donkere lijnen die evenwijdig lopen aan de veerrand. Bij hanen produceert dezelfde genetische combinatie zwartgestreepte halsbehang- en zadelveren met een grotendeels zwart lichaam.

Brahma’s hebben een dubbele of driedubbele zoming: twee tot drie concentrische donkere lijnen per veer. Dat verschilt van de enkelvoudige tekening bij sommige andere rassen en is van belang bij de beoordeling volgens Europese standaarden.

De grondkleur wordt bepaald door de S-locus: vogels op goudbasis (s+/s+) vertonen warme goud- of kastanjetinten; Vogels met zilveren basis (S/–) zijn zilverwit. De twee belangrijkste patrijzenvariëteiten in Brahma – Meerzomig patrijs en Meerzomig zilverpatrijs (Dark Brahma) – vertegenwoordigen de gouden en zilveren takken van hetzelfde onderliggende patroon.

Lavendelverdunning (lav/lav) toegepast op goudpatrijs levert Isabelpatrijs op, een verdunde versie waarbij de donkere meerzomige tekening grijspaars wordt op een bleke strogrond. Het op patrijs toegepaste parelgen (mo/mo) levert mille fleur op – momenteel in ontwikkeling bij Wolfhoeve.

Genetische basis van de clan

ebe-locus basis — patrijstype
Pg/PgPatroongen — vormt concentrische tekening op de veren

Belangrijkste modificerende genen

s+/s+goudgrond - warme kastanje / gouden basis
S/–zilveren ondergrond – zilverwitte basis
Bl/bl+blauwe verdunning — verdonkert de meerzomige tekening tot blauwgrijs (zilverzijde)
lav/lavlavendel - verdunt de meerzomige tekening tot grijspaars op bleek stro
Db/Db · Ml/Ml · mo/momille fleur modifier stack — voegt lovertjes en mottle tip toe

Volledige fokanalyse op chickencolorstandards.com.

Kleurslagen die wij fokken

Vijf variëteiten uit de gouden en zilveren takken van de patrijzenclan, plus het mille fleur-programma dat momenteel wordt ontwikkeld.

Meerzomig patrijs

Erkend (NL)
eb · Pg/Pg · s+/s+ Erkenning: EE-lijst grote hoenders 2026: genoemd in de Nederlandse kolom.

Eén van de rijkst gemarkeerde Brahma-variëteiten. Hennen dragen een warme goudkastanje ondergrond met een dubbele of driedubbele zwarte tekening die evenwijdig loopt aan elke veerrand. De tekening moet scherp zijn, gelijkmatig verdeeld en volledig rond de volledige omtrek van de veer. De borst is effen zalmrood in de bovenste zone en vervaagt naar kastanjebruin richting de pluisjes. Het halsbehang is goudkleurig met zwarte schachtstrepen en een fijne gouden rand. Hanen zijn dramatisch verschillend: ze dragen een oranjerood halsbehang en zadel met zwarte strepen, een grotendeels zwarte borst en lichaam, en een zwarte hoofdstaart met bronsgroene glans. De vleugelboog is kastanjerood; de vleugelbaai is zwart.

Seksueel dimorfisme: Sterk dimorfisme. Hennen: volledig drievoudig getekend. Hanen: oranjerohet halsbehang, zwart lichaam. Beoordeling van de kwaliteit van de meerzomige tekening is alleen mogelijk bij hennen.
Bij Wolfhoeve: Meerzomig patrijs is een vaste lijn bij Wolfhoeve. We selecteren op volledige, gelijkmatige meerzomige tekening, duidelijke randen in het halsbehang en een diepe grondkleur. Dieren met enkelvoudige of onvolledige zoming, of met een te gele of te donkere grondkleur, worden niet voor deze lijn geselecteerd.
Bekijk het genotype op chicken-colors.info →

Meerzomig zilverpatrijs

Erkend (NL)
eb · Pg/Pg · S/– Erkenning: EE-lijst grote hoenders 2026: genoemd in de Nederlandse kolom.

De patrijs op zilverbasis, in Amerikaanse normen bekend als de Dark Brahma. Hennen hebben een zilverwitte ondergrond met een scherpe, zuivere zwarte tekening; het hoge contrast tussen de zilveren basis en de zwarte tekening maakt de fouten in de meerzomige tekening goed zichtbaar, wat dit de meest veeleisende variëteit maakt om goed te selecteren. Het halsbehang is zilver met zwarte schachtstriping. Hanen hebben een dramatisch patroon: zilveren halsbehang en zadel gestreept in het zwart, met een zwart lichaam en borst. De vleugelboog is zilver; de vleugelbaai is zwart.

Seksueel dimorfisme: Eén van de sterkst dimorfe Brahma-variëteiten. Bij de beoordeling van kippen is onderzoek nodig naar de volledigheid van de meerzomige tekening en de zuiverheid van de grondkleur. De kwaliteit van de haan wordt beoordeeld op basis van de definitie van het halsbehangstreep en de zuiverheid van de zilvergrond.
Bij Wolfhoeve: Meerzomig zilverpatrijs, in de Verenigde Staten Dark Brahma genoemd, is een van de drie oorspronkelijke APA-erkende kleurslagen. We houden deze dieren in ons fokhok op zilverbasis, naast wit zwartcolumbia en zilver zwartgezoomd. We letten vooral op een zuivere grondkleur en scherpe, volledige meerzomige tekening: zonder consequente selectie gaan die eigenschappen gemakkelijk achteruit.
Bekijk het genotype op chicken-colors.info →

Meerzomig blauwzilverpatrijs

Erkend (EU)
eb · Pg/Pg · S/– · Bl/bl+ Erkenning: EE-lijst grote hoenders 2026: vermeld in Europa; Nederlandse kolom leeg.

Eén kopie van de blauwe verdunning (Bl/bl+) aangebracht op de Meerzomig zilverpatrijs-basis verzacht de zwarte penciling tot koel blauwgrijs, terwijl de zilverwitte ondergrond behouden blijft. Het resultaat is een bleke, verfijnde vogel met blauwgrijze meerzomige tekeningen op zilverwit – een van de meest subtiele en elegante Brahma-variëteiten. De structuur van de meerzomige tekening is identiek aan Meerzomig zilverpatrijs; het is alleen de kleur van het donkere element dat verandert.

Seksueel dimorfisme: Identiek dimorfisme als Meerzomig zilverpatrijs: haan heeft blauwgrijze nekstrepen en blauwgrijs lichaam met zilveren zadel en halsbehang-grond; De kip vertoont overal blauwgrijze meerzomige tekeningen op zilveren ondergrond.
Bij Wolfhoeve: Blue Dark Brahma wordt gekweekt als 50% blauw, 25% zwart (Meerzomig zilverpatrijs), 25% splash wanneer gekruist met een ander blauw. We onderhouden deze variëteit binnen de zilveren fokhok en gebruiken deze naast Buff blauwcolumbia als onderdeel van ons blauwe seriebeheer.
Ontdek meer op Chicken Color Standards →

Isabelpatrijs

Erkend (EU)
eb · Pg/Pg · s+/s+ · lav/lav Erkenning: EE-lijst grote hoenders 2026: vermeld in Europa; Nederlandse kolom leeg.

Het lavendelgen (lav/lav) is autosomaal recessief en verdunt alle eumelanine (zwart) tot een zachte, egale grijs-lila kleur. Toegepast op een Meerzomig patrijs-basis, zet het de scherpe zwarte meerzomige tekening om in gedempt grijspaars en verschuift de warme gouden ondergrond naar een bleek crèmekleurig stro. Het resultaat staat bekend als Isabelpatrijs – in sommige contexten ook wel lavendel meerzomig genoemd. De structuur van de meerzomige tekening blijft qua afstand en volledigheid identiek aan Meerzomig patrijs; alleen de toon van het donkere element verandert. Het totaaleffect is een buitengewoon delicate, bijna aquarelachtige vogel.

Seksueel dimorfisme: Dimorfisme volgt Goudpatrijs: de haan heeft met lavendel verdunhet halsbehang-strepen op crèmekleurige ondergrond, het lichaam is blauwgrijs in plaats van zwart. De kip is volledig in grijs-paars op crème-stro getekend.
Bij Wolfhoeve: Isabelpatrijs is zeldzaam in Brahma. We werken eraan om dit naast de Meerzomig patrijs-lijn te vestigen, waarbij we het lavendelgen consolideren (waarvoor twee exemplaren nodig zijn om tot expressie te komen, waardoor het langzaam in een populatie wordt gefixeerd) terwijl het type behouden blijft. Dit is een meerjarig programma.
Bekijk het genotype op chicken-colors.info →

Mille Fleur

In ontwikkeling
eb · Pg/Pg · s+/s+ · Db/Db · Ml/Ml · mo/mo Erkenning: Fokproject van Wolfhoeve; niet vermeld voor grote Brahma’s in het EE-werkboek van 2026.

Mille fleur – Frans voor ‘duizend bloemen’ – is een van de meest complexe verenpatronen bij gedomesticeerd pluimvee. Elke veer heeft drie verschillende elementen: een warme okerbruine ondergrond, een groenglanzend zwart lovertje in het midden van de veer en een zuiver wit gespikkeld puntje aan de top. Het patroon wordt geproduceerd door de interactie van de patrijsbasis (Pg), het Db/Ml-lacing modifier haplotype dat de pailletten genereert, en het parelgen (mo) dat de witte punt toevoegt. Het patroon wordt doorgaans intenser bij elke opeenvolgende rui; vogels zien er vaak op hun best uit in hun tweede of derde jaar.

Seksueel dimorfisme: Beide geslachten drukken mille fleur uit. Hanen hebben de neiging om een groter aandeel lovertjes op de nek en borst te vertonen; kippen verdelen het patroon gelijkmatiger over het lichaam.
Bij Wolfhoeve: Mille fleur bestaat momenteel niet in grote Brahma. Om dit tot stand te brengen, moeten genen van buiten het ras worden geïntroduceerd via een gepland outcross-programma, gevolgd door meerdere generaties van terugkruising om het volledige Brahma-type te herstellen. Dit is een project met een lange horizon: het introduceren van een kleur die nog niet in het ras voorkomt, op het grootste gedomesticeerde kippenframe, terwijl de structurele integriteit behouden blijft die de Brahma definieert. We bevinden ons in de beginfase van dit programma. Vogels uit ontwikkelingskruisingen kunnen in bepaalde stadia beschikbaar zijn; volg onze Instagram voor updates.
Bekijk het genotype op chicken-colors.info →

Fokken binnen de patrijs-clan

Net als in de Co-clan houden we binnen de patrijs-clan dieren op goud- en zilverbasis in afzonderlijke fokhokken. Een ongeplande kruising kan een tussenliggende grondkleur geven die lastig weer weg te selecteren is. Meerzomig patrijs en meerzomig zilverpatrijs worden daarom apart gehouden.

Het lavendelgen vormt een specifieke uitdaging: het is autosomaal recessief, wat betekent dat een vogel twee exemplaren (lav/lav) moet dragen om de verdunning tot uitdrukking te brengen. Dragers (lav/+) zien er identiek uit als niet-dragers. Om lavendel in een lijn te consolideren, zijn daarom nakomelingentesten nodig om dragers te identificeren, gevolgd door kruisingen van drager tot drager om homozygote vogels te produceren. Dit is de belangrijkste reden waarom Isabelpatrijs een meerjarig programma is.

Het mille fleur-programma vereist genen die momenteel niet aanwezig zijn in Brahma. Het Db/Ml-haplotype dat het paillettenelement van het millefleur-patroon genereert, moet van buiten het ras afkomstig zijn. De introductie hiervan via een gepland kruisprogramma betekent dat verschillende vroege generaties een slecht Brahma-type zullen vertonen. In deze generaties geven we voorrang aan typeherstel boven kleurexpressie; de kleur zal stabiliseren zodra de structurele basis correct is.

Genetisch hulpmiddel

Voor genotypevergelijkingen, het uittekenen van overervingsvoorspellingen en F2-planning voor patrijzenclankruisingen gaat u naar chickencolorstandards.com.

Open chickencolorstandards.com

Volg het programma

Lees artikelen en foknotities in onze fokdagboek. Voor actuele beschikbaarheid, Neem contact op met Wolfhoeve.

Lees voor algemene uitleg over de overerving de bijbehorende kleurengids op Chicken Color Standards.